మూసీ రివర్‌ ఫ్రంట్ డెవలప్‌ మెంట్ ప్రాజెక్ట్ నిర్వాహకుల సొంత పత్రాల నుంచే వచ్చిన ఆరు పరస్పర విరుద్ధమైన నిర్వాసితుల గణాంకాలు, డేటాను ధృవీకరించే వరకు ప్రాజెక్ట్ అంచనాను వాయిదా వేయాలి

హ్యూమన్ రైట్స్ ఫోరమ్ (HRF), తెలంగాణ పీపుల్స్ జాయింట్ యాక్షన్ కమిటీ (TPJAC) ఉమ్మడి లేఖ

​తేదీ: 15 జూలై 2026

గౌరవనీయులైన చైర్మన్ మరియు సభ్యులు,
రాష్ట్ర స్థాయి నిపుణుల అంచనా కమిటీ (SEAC), తెలంగాణ.

​విషయం: ప్రాజెక్ట్ నిర్వాహకుల సొంత పత్రాల నుంచే వచ్చిన ఆరు పరస్పర విరుద్ధమైన నిర్వాసితుల గణాంకాలు – నిర్వాసితుల డేటాను ధృవీకరించే వరకు మూసీ రివర్‌ ఫ్రంట్ డెవలప్‌ మెంట్ ప్రాజెక్ట్ (ఫేజ్ 1A మరియు 1B) అంచనాను (Appraisal) వాయిదా వేయాలని అభ్యర్థన.

సూచిక: కామన్ అప్లికేషన్ ఫారమ్ మరియు టర్మ్స్ ఆఫ్ రిఫరెన్స్, ఫైల్ నంబర్: SIA/TG/INFRA2/553264/2025, తేదీ: 10.11.2025.

​గౌరవనీయులైన సభ్యులకు,

​మేము హ్యూమన్ రైట్స్ ఫోరమ్ (HRF), తెలంగాణ పీపుల్స్ జాయింట్ యాక్షన్ కమిటీ (TPJAC) తరపున సంయుక్తంగా ఈ లేఖ రాస్తున్నాము. మా ఆందోళన చాలా స్పష్టమైనది. ఈ ప్రాజెక్ట్ వల్ల ప్రజలపై పడే ప్రభావాన్ని (మానవ నష్టాన్ని) ఈ కమిటీ సరిగ్గా అంచనా వేయలేదు. ఎందుకంటే, ఎంతమంది నిర్వాసితులు అవుతారనే విషయం స్వయంగా ప్రాజెక్ట్ నిర్వాహకులకే స్పష్టత లేదు. ప్రాజెక్ట్ నిర్వాసితులు లేదా ప్రభావిత కుటుంబాలకు సంబంధించి ఆరు వేర్వేరు గణాంకాలను కింద పొందుపరిచాము. ఇవన్నీ నిర్వాహకుల సొంత పత్రాల నుండి లేదా వారి ప్రతిపాదనలపై జారీ చేయబడిన పత్రాల నుండే సేకరించినవి. ఈ ఆరు గణాంకాలలో ఏ రెండూ కూడా ఒకదానితో ఒకటి సరిపోలడం లేదు.

​ఆరు విభిన్న గణాంకాలు, ఒకే ప్రాజెక్ట్, పరస్పర విరుద్ధాలు:

1. 639 నిర్మాణాలు (Structures): EIA/EMP నివేదిక, టేబుల్ 1.4 (కండిషన్ 12కు సమాధానంగా) – జూన్ 2026.
2. ⁠​1,400 నిర్మాణాలు (Structures): SEACకి MRDCL సమర్పించిన వివరాల ప్రకారం ToR మంజూరు లేఖ – తేదీ: 10.11.2025.
3. ⁠​12,204 నిర్వాసిత కుటుంబాలు (Displaced families): కామన్ అప్లికేషన్ ఫారమ్, సెక్షన్ 9.2, ఫైల్ నంబర్: SIA/TG/INFRA2/553264/2025 – సంవత్సరం: 2025.
4. 4.⁠ ⁠​15,255 ప్రభావిత కుటుంబాలు (Affected families): కామన్ అప్లికేషన్ ఫారమ్, సెక్షన్ 9.3, అదే ఫైల్ – సంవత్సరం: 2025.
5. 5.⁠ ⁠​10,017 ఆస్తులు / నిర్మాణాలు (Properties/Structures): జీఓ నం. 921 (G.O.Rt.No.921), LARR చట్టం మినహాయింపు (ఫారమ్-A) – తేదీ: 16.12.2025.
6. 6.⁠ ⁠​సుమారు 10,000 కుటుంబాలు (Families): గృహ సర్వేను ప్రస్తావిస్తూ గౌరవనీయులైన ముఖ్యమంత్రి చేసినట్లుగా వచ్చిన బహిరంగ ప్రకటన – మార్చి 2026.

​ఈ గణాంకాలలో మూడు ఒకే ఒక ఫైల్ (SIA/TG/INFRA2/553264/2025) నుండి వచ్చాయి. ఇదే ఫైల్ పరిధిలోనే 10.11.2025న టర్మ్స్ ఆఫ్ రిఫరెన్స్ (ToR) మంజూరు చేయబడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఈ కమిటీ ముందు ఉన్న EIA/EMP నివేదిక కూడా దీని కిందే సిద్ధమైంది. ఈ ఫైల్ కింద నమోదు చేసిన నిర్వాహకుల సొంత కామన్ అప్లికేషన్ ఫారమ్‌ లోనే 12,204 నిర్వాసిత కుటుంబాలు, 15,255 ప్రభావిత కుటుంబాలు ఉన్నట్లు ఇప్పటికే ప్రకటించారు. అయినప్పటికీ, అదే ఫైల్‌కు సంబంధించిన ToR దశ రికార్డులలో కేవలం 1,400 నిర్మాణాలు మాత్రమే ఉన్నట్లు నిర్వాహకులు ఈ కమిటీకి తెలిపారు. పైగా ఇదే ఫైల్ కింద తయారు చేసిన అసలు EIA నివేదికలో ఇప్పుడు ఆ సంఖ్య 639 గా పేర్కొన్నారు.

​ఇది వేర్వేరు ప్రభుత్వ సంస్థల మధ్య వివాదం కాదు. అలాగే ప్రాజెక్ట్ నిర్వాహకులకు, ప్రాజెక్ట్‌ను విమర్శించే వారికి మధ్య ఉన్న వివాదమూ కాదు. నిర్వాహకులు సమర్పించిన ఒకే ఒక దరఖాస్తు ఫైల్‌లో వారే ఒక ప్రకటనతో మరొకటి విభేదిస్తూ, దాదాపు 20 రెట్లు వ్యత్యాసాన్ని చూపిస్తున్నారు.

​మేము కామన్ అప్లికేషన్ ఫారమ్‌లోని సెక్షన్ 9.4ను కూడా మీ దృష్టికి తీసుకురావాలనుకుంటున్నాము. అందులో పునరావాసం, పునఃస్థాపన (Rehabilitation and Resettlement) స్థితిని “ఇంకా ప్రారంభం కాలేదు” (Yet to Start) అని నమోదు చేశారు. ఇది స్వయంగా ప్రాజెక్ట్ నిర్వాహకులు సమర్పించిన సమాచారం. వేలాది కుటుంబాలను నిర్వాసితులను చేస్తుందని తెలిసి కూడా, ప్రాజెక్ట్ నిర్వాహకులు ToR కోసం దరఖాస్తు చేసుకునే సమయానికి పునరావాస ప్రక్రియ ఏదీ ప్రారంభం కాలేదని ఇది నిర్ధారిస్తోంది.

​సొంత డేటా కంటే వేగంగా ముందుకు సాగుతున్న ప్రాజెక్ట్

​ఈ ప్రాథమిక డేటాపై ఇంకా స్పష్టత రాకముందే, ఇతర పరిపాలనా ప్రక్రియలు వేగంగా ముందుకు సాగాయి. 16.12.2025 తేదీ నాటి జీఓ నం. 921 ద్వారా RFCTLARR చట్టం-2013 లోని చాప్టర్ II మరియు III కింద ఉన్న సమ్మతి (consent), పరిహార చర్చల (compensation-negotiation) రక్షణల నుండి ఈ ప్రాజెక్ట్ భూసేకరణకు ప్రభుత్వం మినహాయింపు ఇచ్చింది. జోన్-1A, జోన్-1B కోసం ₹7,345 కోట్ల కంటే ఎక్కువ బడ్జెట్‌ను కూడా మంజూరు చేశారు. మార్చి/ఏప్రిల్ 2026లో ఫేజ్-I పనులకు శంకుస్థాపన కార్యక్రమాన్ని కూడా ప్రణాళిక చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

​ఈ అడుగులన్నీ కూడా నిర్వాసితుల సంఖ్యపై ఒక ఖచ్చితమైన అంచనా ఉందనే భావనతో వేసినవే. కానీ, ఒక పునరావాస ప్రణాళిక సమాధానం చెప్పాల్సిన అత్యంత ప్రాథమిక ప్రశ్న—”ఎంతమంది తమ ఇళ్లను కోల్పోతున్నారు?” అనే దానికి సొంత పత్రాల్లోనే ఆరు వేర్వేరు సమాధానాలు ఉన్న ఈ ప్రాజెక్టుతో ఇవి ఏ విధంగానూ సరిపోలవు.
​మేము కోరుతున్నది ఏమిటంటే ప్రాజెక్ట్ రూపకల్పన, దాని మార్గం లేదా దాని ఉద్దేశాలపై ఒక నిర్ణయానికి రావాలని మేము ఈ కమిటీని కోరడం లేదు. మేము చాలా స్పష్టమైన, సులభమైన విషయాన్ని మాత్రమే కోరుతున్నాము:

నిర్వాసితుల సంఖ్యపై ప్రాజెక్ట్ నిర్వాహకులు సమర్పించే నివేదికలలో ఒకే విధమైన స్థిరత్వం ఉండేలా చూసి, వాటిని ధృవీకరించి, రికార్డుల్లో నమోదు చేసే వరకు ఎలాంటి పర్యావరణ అనుమతులను (environmental clearance) సిఫార్సు చేయకూడదు.

విజ్ఞప్తి: మేము ఈ కమిటీని గౌరవపూర్వకంగా ఈ క్రింది విధంగా కోరుతున్నాము:

1. ⁠​ఈ ప్రాంతంలో నిర్వాసితులు, ప్రభావితమైన కుటుంబాల గురించి ఒకే ఒక్క, ధృవీకరించబడిన, క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలించిన నివేదికను నిర్వాహకులు సమర్పించే వరకు మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్ డెవలప్‌మెంట్ ప్రాజెక్ట్ ఫేజ్ 1A/1B అంచనాను (Appraisal) వాయిదా వేయాలి;
2. ⁠​ఫైల్ నంబర్: SIA/TG/INFRA2/553264/2025 పరిధిలో రికార్డులో నమోదైన ప్రతి నిర్వాసిత మరియు నిర్మాణ గణాంకాలను (పైన పేర్కొన్న 639, 1,400, 12,204, మరియు 15,255 సంఖ్యలతో సహా) వ్రాతపూర్వకంగా సరిపోల్చాలని, ప్రతి సంఖ్యకు గల ఆధారాలను వివరించాలని నిర్వాహకులను ఆదేశించాలి;
3. ​ఈ సర్వే ఆధారంగా రూపొందించిన ఏ పునరావాస ప్రణాళికనైనా సరైనదిగా భావించడానికి ముందు, గృహాలు, నిర్మాణాల సర్వేపై స్వతంత్ర థర్డ్-పార్టీ ధృవీకరణకు ఆదేశించాలి;
4. ⁠​నిర్వాహకుల సొంత కామన్ అప్లికేషన్ ఫారమ్‌లోనే పునరావాస ప్రక్రియ “ఇంకా ప్రారంభం కాలేదు” అని ఉన్నందున, పునరావాసం మరియు పునఃస్థాపన (R&R) ప్రస్తుత స్థితిపై తాజా నివేదికను సమర్పించాలని నిర్వాహకులను కోరాలి;
5. ⁠​ఈ డేటాలో ఉన్న అస్పష్టతను పరిగణనలోకి తీసుకుని, ఐటెమ్ 8(b) కింద ప్రాజెక్ట్ వర్గీకరణ ఉన్నప్పటికీ, అంచనా ముగియడానికి ముందే బహిరంగ విచారణ (public hearing) లేదా స్థానిక సంప్రదింపులు జరపడం అవసరమని గుర్తించాలి.
6. ⁠​మూసీ నది వెంబడి ఉన్న వేలాది కుటుంబాలకు తాము 639, 1,400, 12,204 లేదా 15,255 మందిలో ఎవరి పరిధిలోకి వస్తామో కూడా తెలియని గందరగోళ పరిస్థితి ఉంది. ఈ అస్పష్టత తొలగకుండా ఎలాంటి పర్యావరణ అనుమతులు ఇవ్వవద్దని మేము ఈ కమిటీని కోరుతున్నాము.

​ఈ అంశాన్ని పరిశీలించినందుకు కమిటీకి మా ధన్యవాదాలు. కమిటీ చర్చలకు అవసరమైతే మరిన్ని వివరాలను రికార్డు రూపంలో సమర్పించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాము.

​గౌరవపూర్వకంగా సమర్పించినది,

సంజీవ్,
​హ్యూమన్ రైట్స్ ఫోరమ్ (HRF)
ఫోన్: 9985588384

కన్నెగంటి రవి,
తెలంగాణ పీపుల్స్ జాయింట్ యాక్షన్ కమిటీ (TPJAC)
ఫోన్: 9912928422

​నకలు (సమాచారం కొరకు):
​చైర్‌పర్సన్, మెంబర్ సెక్రటరీ, SEIAA, తెలంగాణ